Avrupa’nın dört bir yanında yaşanan gizemli İHA (insansız hava aracı) uçuşları, NATO ülkelerinin askeri tesislerine ve hatta nükleer silah barındıran üslerine kadar ulaşabiliyor. İngiltere merkezli Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü’nün (IISS) yakın tarihli araştırması, bu uçuşların ardında Rusya’nın "gölge filosu" olarak adlandırılan ticari gemilerinin olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, Ağustos 2024 ile Şubat 2026 arasında kaydedilen 144 İHA ihlalinin, sıradan hobi uçuşlarından veya Ukrayna savaşındaki operasyonlardan kaynaklanmadığını belirtiyor. Bu uçuşların yaklaşık %48’i NATO üyesi ülkelerin askeri üsleri üzerinde gerçekleşirken, %26’sı limanlar, enerji tesisleri ve sanayi bölgeleri gibi kritik altyapılar üzerinde, %18’i ise sivil havaalanları yakınlarında tespit edildi. Gözlemlerin çoğu, gece geç saatlerde veya şafaktan önceki saatlerde gerçekleşti ve kullanılan İHA’ların "profesyonel" ya da "askeri tarz" olarak tanımlandığı bildirildi.
Veriler, Gölge Filonun Rolünü Doğruluyor
IISS’nin çalışması, Rusya’nın gölge filosu olarak bilinen ve uluslararası yaptırımlardan kaçırmak amacıyla kullanılan ticari gemilerin, İHA ihlallerinin gerçekleştiği bölgelerin yakınlarında konumlandığını gösteriyor. Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verileri ve diğer açık kaynak istihbaratı kullanılarak hazırlanan rapor, bu gemilerin stratejik konumlarının tesadüf olmadığını savunuyor. Özellikle, yaptırımlardan kaçırılan Rus petrolünün taşınmasında kullanılan bu gemilerin, İHA operasyonlarının lojistik desteğini sağladığına dair güçlü ipuçları bulunuyor.
Avrupa’nın Hava Savunması Ne Kadar Savunmasız?
Bu gizemli İHA uçuşları, Avrupa’nın hava sahası güvenliğindeki zayıflıkları da gözler önüne serdi. Düşük maliyetli İHA’ların askeri üsler ve kritik altyapılar üzerinde uzun süreli keşif ve taciz operasyonları yürütmesi, mevcut savunma sistemlerinin yetersiz kaldığını ortaya koydu. Rapor, Avrupa ülkelerinin hava savunma sistemlerinin modernizasyonunda acil adımlar atması gerektiğini vurguluyor. Özellikle gece operasyonlarına karşı geliştirilen sensör ve radar sistemlerinin yetersiz kaldığı belirtiliyor.
Rusya’nın Stratejisi: Gizlilik ve Caydırıcılık
Uzmanlar, bu İHA operasyonlarının Rusya’nın Avrupa’daki stratejik baskı aracı olabileceğini değerlendiriyor. Gölge filo gemilerinin lojistik desteğiyle gerçekleştirilen uçuşlar, Avrupa ülkelerini sürekli bir gerilim ortamında tutmayı ve NATO’nun dayanışmasını test etmeyi hedefliyor olabilir. Bu durum, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı genişleterek Avrupa’nın güvenlik endişelerini artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Gelecekte Ne Olabilir?
Avrupa ülkeleri ve NATO, bu gizemli İHA uçuşlarına karşı ortak bir yanıt geliştirmek zorunda kalabilir. Hem teknolojik iyileştirmeler hem de uluslararası işbirliği yoluyla hava sahası güvenliğinin artırılması, önümüzdeki dönemde en acil gündem maddelerinden biri olacak. Rusya’nın gölge filosunu hedef alan yaptırımların genişletilmesi ve gemi konumlarının daha sıkı izlenmesi, olası bir çatışmanın önüne geçebilir. Avrupa’nın bu tehdide karşı ne kadar hazırlıklı olduğu, gelecek aylarda belirlenecek.
Yapay zeka özeti
Avrupa hava sahasında yaşanan gizemli İHA ihlallerinin ardında Rusya’nın gölge filosunun olduğu öne sürülüyor. IISS raporu, 144 uçuşun %48’inin askeri üsler üzerinde gerçekleştiğini ortaya koyuyor.
