Microsoft IQ ve Rayfin ile AI ajanları veri yalıtımından kurtarmak

İşletmelerde kullanılan her yeni AI ajanı, şirketin nasıl çalıştığı, verilerin nerede saklandığı veya hangi kuralların geçerli olduğu konusunda hiçbir ön bilgiye sahip olmadan başlıyor. Özellikle ajan odaklı kodlama araçları, uygulamaları hızla geliştirip devreye alırken, her yeni uygulama veri katmanının dışında yeni bir yalıtım oluşturma riskini taşıyor. Microsoft, bu sorunları Build 2025 konferansında sunduğu Microsoft IQ ve Rayfin çözümleriyle ele alıyor.

Son dönemde yapılan bir araştırmaya göre, 100’den fazla çalışanı olan şirketlerde hibrit veri alma (RAG) sistemlerine olan talep Ocak ayında %10,3 iken Mart ayında %33,3’e yükseldi. Bu artış, işletmelerin veri alma kapasitelerini genişletmekten ziyade, veri mimarisinin alt katmanlarını optimize etmeye odaklandıklarını gösteriyor. Ortak işletme bağlamı, geleneksel RAG sistemlerinin çözemediği bir boşluk olarak öne çıkıyor.

Microsoft IQ: AI ajanları için dört kaynaktan oluşan tek bir bağlam katmanı

Microsoft, mevcut Fabric IQ platformunu genişleterek Microsoft IQ adı altında yeni bir birleşik sistem oluşturdu. Bu sistem, AI ajanlarına şirketin hem içsel hem de dışsal verilerini kullanabilecekleri tek bir kaynak sunmayı hedefliyor. Microsoft IQ, dört farklı bağlam kaynağını bir araya getiriyor:

• Work IQ: E-posta, belgeler, toplantılar ve takvimler gibi iş süreçlerine dair günlük verileri kullanarak, ajanlara çalışanların rollerini, ekipleri ve iş akışlarını anlama imkanı tanır.
• Foundry IQ: Kurumsal bilgi yönetimini geliştirerek, şirket içindeki prosedürleri, kuralları ve iş süreçlerini ajanlara aktarır.
• Fabric IQ: İşletmenin gerçek zamanlı verilerini modelleyerek, veri varlıklarını, ilişkilerini ve iş kurallarını tanımlar. Bu bağlam katmanının yakın zamanda genel kullanılabilirliğe (GA) geçmesi bekleniyor.
• Web IQ: Dış dünya hakkında gerçek zamanlı veriler sağlayarak, ajanların şirket içi verilerin yanı sıra küresel gelişmelerden de haberdar olmasını sağlar.

Microsoft Fabric’in Teknoloji Sorumlusu Amir Netz, bu yaklaşımı bir film benzetmesiyle açıkladı: "Veri dünyasındaki rolümüz, ajanların içinde hareket ettiği bir gerçeklik yaratmak. Tıpkı Matrix filmindeki yeşil ekranın Agent Smith’in dünyasını inşa etmesi gibi."

Rayfin: AI tarafından oluşturulan uygulamaları veri yalıtımından kurtarıyor

Microsoft IQ, ajanlara doğru bağlamı sunarak sorunun bir kısmını çözüyor. Ancak ajanlar yeni uygulamalar geliştirmeye başladığında, her yeni uygulama kendi veri tabanını oluşturma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Rayfin, bu soruna çözüm olarak sunulan yeni bir açık kaynak SDK ve CLI aracı. Rayfin, ajanlar tarafından oluşturulan uygulamaları doğrudan Microsoft Fabric’e dağıtarak, uygulama verilerinin OneLake’e kaydedilmesini ve Microsoft IQ’nun bağlam katmanına entegre edilmesini sağlıyor.

Microsoft, Rayfin’i Postgres uyumlu veritabanları sunan Supabase ve Neon gibi platformlara karşı konumlandırıyor. Temel fark, Rayfin’in veri bütünlüğünü ve uyumluluğunu koruyarak, her yeni uygulamanın veri yalıtımı oluşturmasını engellemesi. Netz’e göre bu ilişki çift yönlü: Rayfin uygulaması oluşturan ajan, şirketin ontolojisinden faydalanırken, uygulamanın ürettiği veri de sonraki ajanlar için ontolojiyi zenginleştiriyor.

Rakip platformlar da aynı sorunu çözmeye çalışıyor

Microsoft, AI ajanları için ortak bağlam katmanı oluşturma yarışında yalnız değil. Snowflake, Pinecone ve Redis gibi şirketler de benzer stratejiler geliştiriyor. Örneğin, Snowflake bu hafta kendi bağlam yeteneklerini duyurdu. Pinecone ise Nexus platformuyla vektör veri tabanını bir bilgi motoruna dönüştürürken, Redis de Iris adlı bir bağlam ve bellek platformu sunuyor.

KramerERP’nin Yönetici Ortağı Robert Kramer, Microsoft’un yaklaşımını şu şekilde değerlendiriyor: "Fabric IQ ve Rayfin’in önemi, işletme AI’sının artık model erişilebilirliğinden ziyade uygulama bütünlüğü ve güvenilirliğine odaklanmasıdır. Microsoft’un bu yeniliklerle karmaşık bir ortama yeni bir katman ekleyip eklemediği ise ilerleyen süreçte anlaşılacak."

Microsoft’un sunduğu bu yenilikler, AI ajanlarının veri bütünlüğünü koruyarak daha güvenilir ve verimli çalışmasını hedefliyor. Ancak bu çözümlerin gerçek dünya uygulamalarında ne kadar başarılı olacağı, şirketlerin veri mimarilerine olan güvenlerine bağlı olacak. Gelecek aylarda, diğer büyük veri platformlarının da benzer stratejiler geliştirmesi bekleniyor.