Markdown ile Uygulama Mühendisliğini Keşfedin: Kod Olmadan Otomasyon

Günümüzde yapay zeka destekli kodlama araçları hakkında sayısız makale yayınlanıyor. Ancak bu araçların çoğu, özellikle programlama odaklı ekiplerin işini kolaylaştırmayı hedefliyor. Peki ya kodlamayla doğrudan ilgilenmeyenler? Onlar için bu teknolojiler ne kadar erişilebilir?

Üç aydır Claude Desktop üzerinden çalışan bir işletme otomasyon aracı kullanıyorum. Bu araç, Slack, Confluence ve Google Calendar gibi platformlara erişerek bilgileri topluyor, bağlamına göre karar verme kriterlerini değiştiriyor ve çıktıları buna göre üretiyor. Gelişmiş bir anlayışa sahip olan bu araç, organizasyon yapısını, geçmiş karar verme süreçlerini ve yazım stil rehberlerini temel alıyor. Tek yaptığım şey, sadece Markdown dosyaları oluşturmak ve onaylamak.

Ne garip ki, bu süreci tanımlayan terim olan "harnes mühendisliği" hakkında neredeyse hiç kaynak bulamadım. Oysa ben sadece Markdown kullanıyorum ve kod yazmıyorum. İşte bu deneyimimi ve geliştirdiğim yöntemleri sizinle paylaşacağım.

Harnes Mühendisliği Nedir?

Harnes mühendisliği terimini ilk olarak Mitchell Hashimoto ortaya attı. Hashimoto, 2026 Şubat ayında yayınladığı bir blog yazısında, yapay zeka ajanlarının yaptığı hatalarda promptları düzeltmek yerine, aynı hataların bir daha yapılmamasını sağlayacak bir ortam inşa etmek gerektiğini savunuyordu. Bu yaklaşım, ajanların davranışlarını kalıcı olarak şekillendiren bir sistem yaratmayı hedefliyor.

Biraz daha ileri bir adım olarak, OpenAI’nin "harnes mühendisliği" üzerine yayınladığı bir rapora göre, beş aylık bir süreçte sıfır elle kod yazmadan sadece Codex ajanları kullanarak yaklaşık bir milyon satırlık bir ürün geliştirildi. Bu rapor, harnes mühendisliğinin hem kodlama hem de diğer alanlarda ne kadar güçlü bir yaklaşım olduğunu gösterdi.

Peki, kod yazmayan birisi için harnes mühendisliği nasıl uygulanabilir? Temelde bu, ajanların davranışlarını kalıcı olarak sınırlandıran ve yönlendiren bir ortam yaratmak anlamına geliyor. Bu ortam, hem kodlama hem de kodlama dışı süreçlerde kullanılabilir.

Neden Sadece Promptlarla Sınırlı Kalsın ki?

İşletmelerde ajanları kullanmaya başladığınızda, karşılaşılan yaygın bir sorun var: ajanlar, talimatları unutabiliyor. Örneğin:

• "Finansal kararlar verme" talimatını eklediniz ama ajan yine de karar vermeye çalışıyor.
• "Slack’e doğrudan gönderi yapma, sadece taslak oluştur" dediniz, ancak ajan yine göndermeye kalkışıyor.
• "Oturum sonunda her şeyi kaydet ve gönder" talimatını verdiniz, ancak unutulabiliyor.

Bu durumda yapılan yaygın hata, talimatları daha da netleştirmek oluyor. Oysa gerçek çözüm, talimatları geçici olan promptlardan çıkarıp kalıcı olan ortamlara taşımak.

Örneğin, Slack’e gönderi yapma yetkisi verilen bir ajan için, "yasak eylemler" listesini bir Markdown dosyasına kaydetmek ve her oturumda otomatik olarak yüklemek gerekiyor. Böylece ajan, bu kuralları unutamıyor.

Kodlamayan Ajanlar İçin Harnes Mimarisi Nasıl Kurulur?

Harnes mühendisliği, sadece kodlama ajanlarına özel değil. Günümüzde Model Context Protocol (MCP) sayesinde ajanlar doğrudan iş araçlarına (Slack, Confluence, Jira vb.) bağlanabiliyor. Bu da harnes yaklaşımının kodlama dışındaki alanlara da yayılmasını sağlıyor.

Kodlama ve kodlama dışı ajanlar arasındaki temel fark, kullanılan araçlarda yatıyor. Örneğin:

• Kodlama ajanları: ESLint, TypeScript, AGENTS.md, pre-commit hook’lar.
• Kodlama dışı ajanlar: Markdown dosyaları, özel talimat dosyaları, otomatik yüklenen projeler.

Ancak her iki durumda da amaç aynı: ajanların doğru davranmasını sağlamak için kalıcı bir ortam yaratmak.

Üç Pratik Örnek: Hazır Kullanılabilir Şablonlar

Aşağıda, harnes mühendisliğinin nasıl uygulanabileceğine dair üç örnek sunuyorum. Her biri, doğrudan kullanılabilecek şekilde tasarlandı.

1. Yasak Eylemleri Yapılandırma

Slack’e gönderi yapma yetkisi verdiğiniz bir ajan için, doğrudan gönderi yapılmasını engelleyen bir kural koymanız gerekiyor. Bunun için:

1. Bir AGENTS.md dosyası oluşturun.
2. Aşağıdaki gibi bir "Yasak Eylemler" bölümü ekleyin:

## Yasak Eylemler

Aşağıdaki kurallara mutlaka uyulmalıdır:

- Şirket Slack’ine otomatik gönderi yapmayın (sadece taslak oluşturun; gönderimi kullanıcı gerçekleştirecek).
- Finansal kararlar vermeyin (her zaman kullanıcıdan onay alın).
- Müşteri yanıtlarını nihai versiyon olarak kabul etmeyin (her zaman kullanıcı onayı alın).
- Personel değerlendirmeleri veya maaş hakkında yorum yapmayın.
- Gizli bilgileri içeren yanıtlar oluşturmayın.

Bu şekilde, ajan her oturum başında bu kuralları otomatik olarak yükleyecek ve unutma riski ortadan kalkacaktır.

2. Bağlam Yönlendirme Kuralları

Ajanlarınızın farklı senaryolarda farklı davranmasını istiyorsanız, bağlam yönlendirme kuralları ekleyebilirsiniz. Örneğin:

## Bağlam Yönlendirme Kuralları

- **Finans departmanı talepleri:** Finansal verileri analiz edin ve rapor oluşturun. Sonuçları sadece kullanıcıya sunun.
- **İnsan kaynakları talepleri:** Personel verilerini inceleyin ancak değerlendirme yapmayın.
- **Müşteri destek talepleri:** Yanıtları taslak olarak oluşturun ve kullanıcı onayına sunun.

Bu kurallar, ajanların işlevlerini bağlama göre otomatik olarak ayarlamasını sağlar.

3. Zorunlu Onay Adımları

Bazı eylemlerin mutlaka kullanıcı onayına ihtiyacı vardır. Bunun için otomatik bir onay sistemi kurabilirsiniz:

## Zorunlu Onay Adımları

Aşağıdaki eylemler gerçekleştirilmeden önce kullanıcı onayı alınmalıdır:

- Finansal raporların yayınlanması
- Personel verilerinin paylaşılması
- Müşteri yanıtlarının gönderilmesi
- Kritik sistem değişiklikleri

Onay alındıktan sonra, ajan ilgili eylemi gerçekleştirebilir.

Sonuç: Gelecekte Harnes Mühendisliğinin Rolü

Harnes mühendisliği, yapay zeka ajanlarının güvenilirliğini artırmak için kritik bir yaklaşım haline geliyor. Gelecekte, bu yöntemin sadece kodlama değil, aynı zamanda iş süreçleri ve otomasyonunda da daha yaygın hale gelmesi bekleniyor.

Eğer siz de ajan tabanlı otomasyon kullanıyorsanız, harnes mühendisliğini denemenizi şiddetle tavsiye ederim. Küçük adımlarla başlayabilir ve ajanlarınızın davranışlarını kalıcı olarak şekillendirebilirsiniz. Böylece, hem verimliliğinizi artırabilir hem de hataları minimize edebilirsiniz.