İngiltere, İskoçya ve Galler'deki yerel yönetimlerin planlama kararları teoride herkese açık olsa da, pratiğe bakıldığında bu verilerin 400'den fazla farklı belediye portalı arkasında saklandığı görülüyor. Bazı sistemler 2004 yılından kalma gibi duran ASP.NET altyapılarıyla çalışırken, diğerleri AWS WAF gibi koruma katmanlarıyla korunmakta ve hepsinin farklı veri şemaları bulunmakta. Geçtiğimiz dört ay boyunca bu sistemlerden veri toplamaya çalışan bir geliştirici, projesinin detaylarını ve karşılaştığı zorlukları paylaştı.
Belediye Portal Sistemlerinin Karmaşıklığı
İngiltere'deki belediyelerin çoğu, planlama portal sistemleri olarak birkaç ana şirketin çözümlerini kullanıyor. En yaygın olanı Idox olmakla birlikte, her belediyenin sistemi farklı şekilde yapılandırılmış durumda. Bazı sistemler, tarayıcı olmayan talepleri TLS parmak izi doğrulamasıyla engellerken, bazıları 10 dakikadan kısa sürede kullanıcıyı yasaklayan hız sınırlamalarına sahip. Hatta bazı belediyelerde sistemler, tamamen özelleştirilmiş ASP.NET uygulamalarıyla çalışıyor.
Veri toplama sürecinde geliştirici, karşılaştığı engellere karşı farklı yaklaşımlar benimsedi. Standart requests kütüphanesini kullanarak çalışan bir scraper, gerçek bir tarayıcı gibi görünmeyen talepleri engelleyen belediyeler için Playwright tabanlı bir scraper ve TLS parmak izi doğrulamasıyla çalışan belediyeler içinse curl_cffi tabanlı bir scraper geliştirildi. Ancak bazı sistemler hâlâ aşılması zor engeller sunuyor. Örneğin, Liverpool'un planlama portalı AWS WAF koruması altında çalışmakta ve kullanıcıları JavaScript doğrulamasıyla karşılamakta. Geliştirici, bu doğrulamayı aşan Playwright tabanlı bir scraper oluştursa da, AWS WAF sistemi IP'yi yaklaşık 10 istek sonrasında engelleyerek geliştiriciyi bir gün boyunca bloke ediyor. Bu nedenle, Liverpool'dan sadece eski bir veri kümesinden 60 bin karara ulaşılabildi ve yeni verilerin eklenmesi oldukça zorlaşmış durumda.
Planlama Kararlarında Dikkat Çeken Eğilimler
Verilerin incelenmesiyle birlikte, en çok merak edilen konulardan biri olan onay oranları ortaya çıktı. Ülke genelinde planlama başvurularının onay oranı yaklaşık %88 civarında seyrederken, bu oranın belediye içerisinde bile mahalleler arasında büyük farklılıklar gösterdiği gözlemlendi.
Daha ilginç bir bulgu ise karar verme süresine dair verilerden geldi. İngiltere ve Galler'deki 119 belediyede yapılan incelemede, konut genişletme başvurularının %36,5'inin 2025 yılında yasal olarak belirlenen 8 haftalık süreyi kaçırdığı ortaya çıktı. Bu oran, 2019 yılında %27,9 olarak kayıtlara geçmişti. Guildford ise en kötü performans gösteren belediye olarak öne çıktı: kararların %66'sı süreyi aşmış ve ortalama karar verme süresi 13,3 haftaya ulaşmıştı.
Proje Sonrası Hedefler ve Kullanıma Sunuş
Proje kapsamında geliştirilen sistem, kullanıcıların posta kodlarını girerek planlama kararlarına erişmelerini sağlayan ücretsiz bir araç sunarken, detaylı PDF raporları içinse £19 ve £79 arasında değişen fiyatlandırma seçenekleri bulunmakta. Şu ana kadar herhangi bir ücretli kullanıcıya ulaşılmamış olsa da, geliştirici veri kalitesi ve kapsamını genişletmeye odaklanmış durumda.
Sistemin adresi olan planninglens.co.uk üzerinden projeyi incelemek mümkün. Ayrıca, veri toplama sürecindeki teknik zorlukları tartışmak isteyenler için bir AMA (Ask Me Anything) etkinliği de planlanıyor. Bu proje, İngiltere'deki planlama verilerinin ne kadar dağınık ve erişilebilir olmadığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Yapay zeka özeti
İngiltere, İskoçya ve Galler'deki 241 belediyenin planlama portalından 2,6 milyon karar toplandı. Farklı sistemler, gizli engeller ve değişken düzenlemeler nedeniyle projede neler yaşandı? Veriler ne gösteriyor?

