Geçtiğimiz günlerde Washington'da gerçekleşen toplantıda, Hollanda Ticaret Bakanı Sjoerd Sjoerdsma ile ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick arasında stratejik bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma, Hollanda'nın ABD liderliğindeki Pax Silica girişimine resmen katılmasını sağladı. Söz konusu girişim, yapay zeka ve yarı iletken endüstrileri için kritik öneme sahip hammaddeler ve üretim uzmanlığında Çin'e olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Hollanda'nın ASML Bağlantısı ve Stratejik Önemi
Hollanda'nın Pax Silica'ya katılımı, özellikle ASML şirketi üzerinden küresel yarı iletken tedarik zincirinde önemli bir rol üstleniyor. ASML, dünyanın en ileri teknolojiye sahip litografi makinelerini üreten Avrupa'nın en büyük teknoloji şirketi konumunda. Bu makineler, son teknoloji çip üretiminin vazgeçilmez araçları arasında yer alıyor. Hollanda'nın girişime katılımı, ABD'nin Çin'e karşı yürüttüğü teknoloji ambargosuna Avrupa'nın da destek vermesi anlamına geliyor.
Bakan Sjoerdsma, görüşmelerde yaptığı açıklamada, hem ABD hem de Hollanda'nın ortak hedefinin hassas teknolojilerin tehlikeli ellere ulaşmasını engellemek olduğunu vurguladı. Bu bağlamda, 2025 yılında Hollanda hükümetinin, Çinli Wingtech şirketinden Nexperia adlı yarı iletken üreticisini devralması dikkat çekti. Bu adım, Çin'in teknolojik know-how'a erişimini kısıtlamayı amaçlayan stratejik bir hamle olarak değerlendirildi.
Pax Silica'nın Kuruluş Amacı ve Üye Sayısı
Pax Silica girişimi, Aralık 2025'te ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından hayata geçirildi. Temel amacı, yarı iletken, yapay zeka ve nadir toprak elementleri endüstrilerinde Batı'ya bağlı sağlam tedarik zincirleri oluşturmak. Kuruluşunda yedi ülke tarafından imzalanan girişime daha sonra Yunanistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan, İsveç, Finlandiya, Filipinler ve Norveç de katıldı.
Kanada ve Tayvan'a da katılım daveti gönderilmiş olsa da henüz resmi imza atılmadı. Hollanda, Aralık 2025'te girişime katılmıştı, ancak
Yapay zeka özeti
Hollanda'nın ABD liderliğindeki Pax Silica girişimine resmen katılması, yarı iletken tedarik zincirinde Çin'e olan bağımlılığı azaltma yolunda önemli bir ilerleme olarak görülüyor. ASML'in katkısıyla Avrupa, küresel çip üretiminde yeni bir döneme giriyor.
