Güney Kore’nin 880 milyar dolarlık çip ve AI planı: Enerji ve su sıkıntısı büyüyor

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, 29 Haziran’da yapılan televizyondan yayınlanan bir konuşmasında, yarı iletkenler, yapay zeka veri merkezleri ve robotik alanlarında 10 yıllık bir süreci kapsayan yaklaşık 1.350 trilyon won (880 milyar dolar) değerindeki kamu-özel ortaklığı planını duyurdu. Samsung Yönetim Kurulu Başkanı Lee Jae-yong ve SK Grubu Başkanı Chey Tae-won’un da katıldığı bu açıklamada, yatırımın büyük bir kısmının doğrudan devlet fonlarından değil, şirketlerin sermaye harcamalarından karşılanacağı vurgulandı.

Planın merkezinde, Gyeonggi Eyaleti’ndeki Yongin Semiconductor National Industrial Complex olarak adlandırılan megaküm bulunuyor. Bu tesisin tam kapasiteyle çalışması durumunda, yaklaşık 15-16 gigavatlık elektrik talebi oluşturması bekleniyor—bu miktar, tüm Seul metropolitan bölgesi elektrik talebinin yaklaşık dörtte biri kadar. Mevcut yerel arz ise sadece 1,9 gigavat seviyesinde. Ulusal Meclis Araştırma Servisi’nin yaptığı değerlendirmeye göre, Yongin megakümesinin ihtiyaç duyduğu elektriğin yaklaşık 6 gigavatı için henüz kesin bir tedarik planı bulunmuyor.

Elektrik altyapısındaki gecikmeler ve çözüm arayışları

Güney Kore’de elektrik üretimi genellikle kıyı bölgelerinde gerçekleştiriliyor. Doğu kıyısında nükleer ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) santralleri bulunurken, güneybatıdaki Honam bölgesinde yenilenebilir enerji kaynakları yoğunlaşmış durumda. Ancak Yongin’deki fabrika kompleksleri, bu üretim merkezlerinden yüzlerce kilometre uzakta yer alıyor. Devlet elektrik şirketi KEPCO, bu mesafeyi kapatmak amacıyla 37 trilyon won değerinde, yaklaşık 1.153 kilometrelik 345 kV’luk bir iletim hattı inşa etmeyi planlıyor. Hedeflenen tamamlanma tarihi ise 2036. Ancak KEPCO’nun geçmişteki projelerinde yaşanan gecikmeler, bu planın güvenilirliğini sorgulanır hale getiriyor. Örneğin, Bukdangjin-Sintangjeong hattının tamamlanması 22 yıl sürmüş ve bu proje nedeniyle 1,17 trilyon won zarar yaşanmıştı.

Doğu kıyısından başkente elektrik taşınmasını sağlayacak olan Donghaean-Dongseoul yüksek gerilim doğru akım (HVDC) hattı ise yerel direnişlerle karşı karşıya. Uljin’den Hanam’a kadar 280 kilometrelik bir hat olan bu proje, 436 adet yüksek gerilim kulesi gerektiriyor. Hanam Belediyesi’nin 2024 yılında KEPCO’nun bir trafo merkezinin genişletilmesine yönelik talebini reddetmesi, projenin ilerleyişini tehdit eden bir gelişme oldu. Bu arada, SK hynix’in dördüncü Yongin fabrikasının tamamlanma tarihi de 2045’ten 2033’e çekildi. Bu hızlandırılmış plan, elektrik altyapısının tesislere yetişememesine neden oluyor.

Geçici çözümler ve yenilenebilir enerji hedefleri

KEPCO ve hükümet, Yongin kompleksinde altı adet LNG santrali inşa etmeyi planlıyor. Bu santrallerin başlangıç kapasitesi 3 gigavat olacak ve nihayetinde 10 gigavata kadar çıkarılması hedefleniyor. Bu geçici çözüm, uzun mesafeli iletim hattının tamamlanmasına kadar elektrik ihtiyacını karşılamayı amaçlıyor. Hem Samsung hem de SK hynix, 2050 yılına kadar tamamen yenilenebilir enerjiye geçmeyi taahhüt etmiş durumda. Demokrat Parti’nin karbon nötrlük komitesi ise LNG planlarının iptal edilmesi gerektiğini savunuyor.

Su kaynakları: Kritik bir darboğaz

Yarı iletken üretim tesisleri yoğun su tüketimiyle biliniyor. Büyük bir fabrika, günde yaklaşık 100.000 ton su tüketirken, Yongin megakümesinin tam kapasiteye ulaştığında günde 800.000 ton suya ihtiyaç duyması bekleniyor. Su tedarik planı ise aşamalı olarak ilerliyor: 2031 yılından itibaren yaklaşık 200.000 tonluk tedarik, Paldang Barajı’nın artık suyu ve arıtılmış atık suyun kullanılmasıyla karşılanacak. 2034 yılına kadar ise yeni altyapı ve boru hatlarıyla bu miktarın 600.000 tona çıkarılması planlanıyor.

Ancak SK hynix’in dördüncü fabrikanın 2033 yılında hizmete girmesi planlanıyor—bu da boru hattının tamamlanmasından bir yıl önce. Bu durum, su tedarikindeki gecikmeleri daha da belirgin hale getiriyor. Ayrıca, Yeoju ve Hanam şehirlerinin boru hattı izinlerine yönelik itirazları nedeniyle proje gecikmeler yaşanıyor. Güneybatıdaki Gwangju yakınlarındaki yeni bir kümenin su ihtiyacı ise daha da endişe verici. Yeongsan ve Seomjin nehir havzalarının su kapasitesi, Yongin’i besleyen Han havzasının yaklaşık yarısı kadar. Mevcut barajların su tahsisatları zaten tamamen kullanılmış durumda ve planlanan dört fabrika için günde yaklaşık 430.000 metreküp endüstriyel su ihtiyacı bekleniyor. Hükümet projeksiyonlarına göre, Yeongsan havzasında 2030 yılına kadar yıllık yaklaşık 219 milyon metreküp su açığı oluşması öngörülüyor—henüz hiçbir fabrika bile inşa edilmeden.

Finansman ve endüstriyel büyüme

Samsung’un ikinci çeyrek 2026 finansal sonuçları, 171 trilyon wonluk gelir ve 89,4 trilyon wonluk operasyonel karla rekor düzeyde bir performans sergiledi. Şirketin Cihaz Çözümleri bölümü, ilk çeyrek karının 57,2 trilyon wonunun 53,7 trilyon wonunu kaydetti. Bu bölümü yöneten Kim Yong-kwan, Temmuz ayında yaptığı bir toplantıda, 2026 yılında elde edilecek karın, şirketin 40 yıllık yarı iletken geçmişindeki toplam karını aşacağını ifade etti.

SK hynix de 2025 yılında 47,21 trilyon wonluk rekor bir operasyonel kar elde etti ve Haziran ayında Güney Kore’nin en değerli halka açık şirketi olarak Samsung’u geride bıraktı. Şirket, yaklaşık 29 milyar dolar değerinde bir sermaye artırımı için başvuruda bulundu ve bu fonların Yongin, Cheongju paketleme tesisleri ve EUV araçlarına yatırılması planlanıyor. Bu finansal performans, söz konusu yatırımların dayandığı yüksek DRAM ve NAND fiyatlarına bağlı olarak gerçekleşiyor.

Güney Kore’nin çip ve AI alanındaki bu iddialı planı, sadece teknolojik bir hamle değil, aynı zamanda altyapı ve sürdürülebilirlik açısından ciddi zorluklarla da yüzleşmek zorunda kalacak. Elektrik ve su kaynaklarının zamanında ve verimli bir şekilde sağlanması, bu projelerin başarısının anahtarı olacak. Hükümetin ve şirketlerin bu konuda attığı adımlar yakından izlenmeye devam edecek.