OkCupid’in 2014 yılında yayımladığı 3 milyon profil fotoğrafı, yapay zeka şirketi Clarifai tarafından izinsizce toplanarak yüz tanıma sistemlerinin eğitiminde kullanıldı. Delaware merkezli Clarifai, ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ile yapılan anlaşma kapsamında bu verileri tamamen sildiğini doğruladı. 2019 yılında The New York Times tarafından ortaya çıkarılan olay, hem OkCupid’in hem de Clarifai’nin itibarını sarsmıştı.
Yasal süreç 10 yıl sonra sonuçlandı
FTC, 2019 yılında Clarifai’nin OkCupid verilerini izinsiz kullanması nedeniyle soruşturma başlattı. Yapılan incelemelerde, Clarifai’nin 2014 yılında OkCupid’in kurucularından biri olan Maxwell Krohn’a ulaştığı ve fotoğrafların eğitim için kullanılmasına izin istediği ortaya çıktı. Krohn’un onayı alan şirket, bu verileri yüz tanıma teknolojisini geliştirmek amacıyla kullanmaya başladı.
Clarifai’nin kurucusu Matthew Zeiler, şirketin bu verileri “harika bir veri kaynağı” olarak değerlendirdiğini belirten bir e-postasında, “Şu anda veri topluyoruz ve OkCupid’in muazzam miktarda harika veriye sahip olduğunu fark ettik” ifadelerini kullanmıştı. Bu yaklaşım, hem OkCupid’in hem de kullanıcılarının gizlilik politikasını doğrudan ihlal etmişti.
FTC’nin kararı: Veriler kalıcı olarak silindi
FTC ile yapılan anlaşma kapsamında Clarifai, verilerin tamamen silindiğini ve üçüncü taraflarla paylaşılmadığını teyit etti. ABD Temsilcisi Lori Trahan (D-MA) ofisine yapılan açıklamada, şirketin veri tabanından ilgili modellerin de kaldırıldığı bildirildi. FTC ayrıca, OkCupid’in veri toplama ve gizlilik kontrolleri hakkında yanlış beyanlarda bulunmasını kalıcı olarak yasakladı. Ancak TechCrunch tarafından da vurgulandığı gibi, bu kısıtlama zaten FTC’nin standart kurallarına aykırıydı.
Yüz tanıma teknolojisinin etik sorunları
Clarifai’nin bu olaydaki yaklaşımı, yapay zeka ve yüz tanıma teknolojilerinin etik kullanımı konusunda ciddi endişeler doğurmuştu. Zeiler, 2019 yılında The New York Times’a verdiği röportajda, kullanıcıların teknoloji şirketlerine “güvenmek” zorunda olduklarını savunmuştu. “Güçlü teknolojilerin iyi amaçlarla kullanılması için bir miktar güven gerekiyor” diyen Zeiler, bu teknolojilerin etik olmayan kullanımlarına karşı savunmasız kalınabileceğini kabul etmişti.
Aynı zamanda, OkCupid’in bazı kurucularının Clarifai’nin yatırımcıları arasında yer alması da olayın boyutunu genişleten bir unsur oldu. Bu durum, şirketler arasındaki çıkar çatışmalarının ve veri gizliliği ihlallerinin ne kadar karmaşık hale gelebileceğini gösterdi.
Gelecekte neler değişecek?
Bu olay, veri gizliliği ve yapay zeka uygulamalarının denetlenmesi konusunda daha sıkı düzenlemelerin gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi. FTC’nin aldığı tedbirler, gelecekte benzer ihlallerin önüne geçilmesine katkı sağlayabilir. Ancak kullanıcıların, özellikle çevrimiçi platformlarda paylaştıkları verilerin nasıl kullanılacağı konusunda daha bilinçli olmaları gerekiyor. Yapay zeka teknolojilerinin hızla geliştiği bu dönemde, şirketlerin etik standartlara uyması ve kullanıcı haklarına saygı göstermesi kaçınılmaz hale geliyor.
Yapay zeka özeti
After a 2019 investigation, Clarifai has deleted 3 million OkCupid photos used for facial recognition training. Learn how a decade-old privacy breach led to FTC action.
