İşletmelerin mevcut veri depoları ile çalışan yapay zekâ (AI) ajanları arasındaki bağlam katmanı, manuel müdahale gerektiren karmaşık bir yapı olarak görülüyordu. Amazon, bu alana yeni bir yaklaşım getirerek AWS Context adıyla otomatik öğrenen bir bilgi grafiği hizmeti sundu. Hizmet, ajanların kullanımına bağlı olarak grafiklerin sürekli gelişmesini sağlayarak, insan müdahalesi olmadan veri ilişkilerini anlamlandırıyor ve güncelliyor.
AWS’in AI Stratejileri ve Teknolojileri Başkan Yardımcısı Swami Sivasubramanian, New York’taki AWS Summit’te yaptığı açıklamada, "Ajanlarınız hiçbir şeyi yeniden inşa etmek zorunda kalmadan daha akıllı hale geliyor" dedi. Sivasubramanian’a göre bu hizmet, mevcut tüm verilerinizden otomatik olarak bir bilgi grafiği oluşturuyor, veri kümeleri arasındaki ilişkileri, iş kurallarını ve sektörel bilgileri anlayarak ajanlara ve organizasyonlara çalışma zamanı (runtime) erişimi sağlıyor.
AWS Context: Verileri otomatik olarak haritalayan akıllı grafik
AWS Context’in temel özelliği, kendiliğinden öğrenen bir bilgi grafiği oluşturması. Bu grafik, verilerinizin hangi tablolardan oluştuğunu, sütunların anlamlarını, kaynakların birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu ve hangi kaynakların güvenilir olduğunu otomatik olarak tanımlıyor. Hizmet, anlamsal arama ile grafik düzeyinde akıl yürütmeyi birleştirerek, yapılandırılmış ve yapılandırılmamış verilerdeki ilişkileri ortaya çıkarıyor.
Grafik, ajanların kullanımına bağlı olarak hangi kaynakların doğru sonuçlar ürettiğini ve hangi bölümlerin daha sık kullanıldığını öğrenerek sürekli gelişiyor. Veri yöneticileri, AWS Yönetim Konsolu üzerinden bu ilişkileri gözden geçirebiliyor, üretim ortamına taşıyabiliyor ve iş tanımlarını ya da kullanım kurallarını ekleyebiliyor.
Tüm meta veriler, Apache Iceberg formatında Amazon S3 Tablolarına yayınlanıyor ve Amazon Athena, Redshift, Spark ya da Iceberg uyumlu diğer motorlar aracılığıyla sorgulanabiliyor. Üçüncü taraf veri kataloglarıyla da entegre olan bu sistemde, ajanlar Bedrock AgentCore, EKS ya da MCP uyumlu çerçeveler üzerinden sorgulamalarını gerçekleştirebiliyor. Erişim kontrolleri, var olan IAM ve Lake Formation izinleriyle otomatik olarak devreye giriyor, böylece veri erişimi kimlik bazında denetlenebiliyor.
AWS’in çok katmanlı bağlam stratejisi
AWS, bağlam katmanını sadece tek bir hizmete indirgemiyor. Üç farklı ürünü bir araya getirerek, işletmelerin veri yığınları boyunca tutarlı bir bağlam oluşturmasına yardımcı oluyor:
- Amazon S3 Annotations: Kullanıcıların, doğrudan S3 nesnelerine zengin iş bağlamı eklemesine olanak tanıyan bir depolama katmanı hizmeti.
- AWS Glue Data Catalog skill assets: Veri varlıklarına çalıştırma kılavuzları, sorgulama örüntüleri ve kullanım kurallarını bağlayan bir katalog katmanı hizmeti.
AWS Context ise bu iki katmandan gelen verileri sentezleyerek, ajanların çalışma zamanında sorguladığı akıllı bir bilgi grafiği oluşturuyor. Her katman, bir sonrakini besliyor ve bütünleşik bir yapı sunuyor.
Bağlam katmanı savaşında AWS’in avantajı nedir?
Bağlam katmanı, işletmelerin AI ajanlarını üretime geçirirken karşılaştıkları en kritik engellerden biri haline geldi. Snowflake, Horizon Context ve Cortex Sense hizmetleriyle bu alana girerken; Microsoft, Fabric IQ platformuyla semantik bir ontoloji sunuyor. Redis, veri getirme performansını optimize eden bir bağlam platformu geliştirirken; vektör veri tabanı sağlayıcısı Pinecone da Nexus adlı bağlam çözümüyle veri kümelerini göreve özel özetlere dönüştürüyor.
AWS’in rekabet avantajı ise entegrasyon kolaylığında yatıyor. Mevcut S3, Glue ve Lake Formation altyapısını kullanan işletmeler için AWS Context, veri hareketi gerektirmeden var olan kimlik modelini genişletiyor. AWS’in iddiası, sıfır entegrasyon sürtünmesi ve maliyet konsolidasyonu sağlayarak, bağlam katmanını daha erişilebilir kılmak.
Constellation Research analisti Holger Mueller, bu gelişmeyi değerlendirirken, "Bağlam, ajanları daha güçlü hale getiriyor ve tüm dünyada ajan platformları geliştirilirken, bağlam yeteneklerine ihtiyaç artacak" dedi. Mueller ayrıca performansın, özellikle işlem verileri için, tüm bağlam çözümlerinin karşılaşacağı bir endişe kaynağı olacağını da sözlerine ekledi.
AWS’in bu hamlesi, işletmelerin AI altyapısını daha verimli ve ölçeklenebilir hale getirme yolunda önemli bir adım olarak görülüyor. Özellikle karmaşık veri ortamlarında çalışan şirketler için otomatik ve sürekli öğrenen bir bağlam katmanı, geleceğin AI sistemlerinin temel taşlarından biri olmaya aday.
Yapay zeka özeti
Amazon’un yeni tanıttığı AWS Context hizmeti, veri depoları ile yapay zekâ ajanları arasındaki bağlantıyı otomatik ve sürekli öğrenen bir grafikle güçlendiriyor. Bu yenilik, işletmelerin veri yönetimini basitleştirirken ajanların performansını da artırıyor.



