8 Yıllık SPY Verilerine Göre GEX’in VIX’in İzleyicisi Olduğunu Kanıtladık

Opsiyon piyasasının karmaşık dünyasında, dealer pozisyonunun (GEX) gelecekteki piyasa hareketlerini tahmin etmekte ne kadar etkili olduğu uzun süredir tartışılıyor. Ancak yakın zamanda yapılan bir analiz, bu göstergenin aslında VIX’in gölgesinden ibaret olduğunu ortaya koydu. 8 yıllık SPY verilerini kapsayan araştırma, GEX’in bağımsız bir tahmin aracı olmaktan çok, piyasa volatilitesinin bir yansıması olduğunu gösteriyor.

Dealer Pozisyonunun Piyasa Üzerindeki Etkisi: Gerçekten Öngörücü mü?

Opsiyon piyasasında dealer pozisyonunu (GEX, DEX, VEX, CHEX) ölçmek, yatırımcıların gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmelerine yardımcı olduğu iddia edilen bir yöntemdir. Bu göstergelerin ardındaki mantık basit: dealerlar opsiyonlarını hedge ettikçe, piyasaya yön veren akımlar oluşur ve bu da gelecekteki oynaklığı (volatiliteyi) veya getirileri öngörmeye yardımcı olur. Ancak bu hikaye ne kadar sağlamdır?

Araştırmacı, 2018 ile 2026 yılları arasında 1.972 SPY işlem gününü analiz ederek, dealer pozisyonlarının aslında VIX’in gölgesinden ibaret olduğunu ortaya koydu. GEX’in (Gamma Exposure) gelecekteki oynaklığı öngörmekteki gücü incelendiğinde, VIX kontrol edildiğinde bu gücün önemli ölçüde azaldığı görüldü. Başka bir deyişle, GEX’in bağımsız bir tahmin aracı olmaktan çok, piyasa volatilitesinin bir yansıması olduğu ortaya çıktı.

GEX’in Gerçek Gücü: VIX’in Gölgesinde Kalan Bir Gösterge

Analiz kapsamında, GEX’in gelecekteki oynaklığı öngörme yeteneği üç farklı şekilde test edildi:

• En yüksek (Q5) ve en düşük (Q1) GEX pozisyonlarına sahip günler karşılaştırıldı:
• Q1 (en düşük GEX): Ortalama bir sonraki günün oynaklığı %16,97
• Q5 (en yüksek GEX): Ortalama bir sonraki günün oynaklığı %6,34
• Fark: %10,63’lük bir oynaklık azalması (t = -13,00, p = 1,0e-33)

Ancak bu sonuçlar, GEX’in aslında piyasa volatilitesinin bir göstergesi olduğunu ortaya koydu. VIX kontrol edildiğinde, GEX’in öngörücü gücü %40 oranında azaldı. VIX’e ek olarak ATM opsiyonların volatilitesi (ATM IV) de kontrol edildiğinde, GEX’in öngörücü gücü neredeyse tamamen ortadan kalktı (ρ = -0,03, p = 0,18).

Diğer Dealer Pozisyonları: VEX’in VIX’e Bağımlılığı

GEX’in yanı sıra, diğer dealer pozisyon göstergeleri olan DEX, VEX ve CHEX de incelendi. Ancak bu göstergelerin hiçbirinin bağımsız bir öngörücü güç taşımadığı ortaya çıktı:

• VEX (Vega Exposure): VIX ile %72, ATM IV ile %76 korelasyon gösterdi. VIX ve ATM IV kontrol edildiğinde, VEX’in öngörücü gücü tamamen ortadan kalktı (ρ = -0,01, p = 0,77).
• DEX (Delta Exposure): Gelecekteki getirileri öngörmekte neredeyse hiçbir güce sahip değildi (t = 0,04, p = 0,97).
• CHEX (Charm Exposure): Yalnızca zayıf bir korelasyon gösterdi ve VIX kontrol edildiğinde bu ilişki de ortadan kalktı.

Bu sonuçlar, opsiyon piyasasında kullanılan bu göstergelerin aslında birbirleriyle yüksek oranda ilişkili olduğunu ve bağımsız öngörücü güç taşımadığını ortaya koyuyor. Örneğin, VEX ve VIX arasındaki korelasyon %72 iken, DEX ve VEX arasındaki korelasyon -%89 olarak ölçüldü.

Pratik Çıkarımlar: GEX’in Tahmin Gücü Ne Kadar Güvenilir?

Araştırmanın sonuçlarına göre, GEX’in gelecekteki oynaklığı öngörmekteki gücü, piyasa volatilitesinin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Ancak bu, GEX’in tamamen işe yaramaz olduğu anlamına gelmiyor. GEX, piyasa rejimini tanımlama konusunda hala faydalı olabilir. Örneğin, düşük volatilite dönemlerinde (VIX’in düşük olduğu zamanlarda), GEX’in pozitif olması gelecekteki oynaklığın daha düşük olacağını gösterebilir. Ancak bu durum, GEX’in bağımsız bir tahmin aracı olmadığını da ortaya koyuyor.

Gelecekte Neler Bekleniyor?

Opsiyon piyasasının geleceği hakkında daha sağlam tahminler yapabilmek için, araştırmacılar daha gelişmiş modellerin ve çoklu değişkenli analizlerin kullanılmasını öneriyor. Ayrıca, opsiyon piyasasının karmaşıklığı nedeniyle, herhangi bir göstergenin bağımsız olarak kullanılması yerine, birden fazla göstergenin birlikte değerlendirilmesi daha güvenilir sonuçlar verebilir.

Sonuç olarak, GEX ve benzeri göstergelerin bağımsız öngörücü güçlerinin sınırlı olduğu görülüyor. Yatırımcıların bu göstergeleri kullanırken diğer piyasa verileriyle birlikte değerlendirmeleri ve daha geniş bir veri seti üzerinde analiz yapmaları önem taşıyor.